De Nederlandse beurs voor spothandel in CO2-emissierechten Climex is nog altijd dicht nadat de Europese Commissie vorige week de nationale CO2-registers sloot. Directeur Sascha Bloemhoff vertelt Energeia de deuren pas weer te kunnen openen als er duidelijkheid is, en dat is volgens haar nu niet het geval. "We bekijken het van dag tot dag."
Collega-beurzen zoals het in Londen gevestigde Ice/ECX zijn ook dicht. Ice/ECX kondigde donderdag aan in elk geval tot 7 februari gesloten te blijven. De sluiting van de handelsvloer is de onvermijdelijke reactie op het sluiten van de nationale registers door de Europese Commissie. Dat gebeurde vorige week woensdag nadat er (opnieuw) sprake bleek van ontvreemding van emissierechten uit zo'n nationaal register, namelijk die van Tsjechië. In eerste instantie leek het om 475.000 rechten te gaan, later bleken er ruim 1,3 mln rechten te zijn gestolen.
Nationale registers zijn een soort nationale banken waar alle bedrijven die mee doen aan het Europese emissiehandelssysteem (EU ETS) een rekening hebben. Op die rekening staat hun saldo aan emissierechten. Nadat vorige week niet voor de eerste keer bleek dat de beveiliging van de nationale registers niet in alle landen op orde is, sloot Brussel alle 27 nationale registers, waarna de spothandel feitelijk op slot ging. Het idee was dat de landen afspraken zouden maken over een minimum aan beveiliging, waarna de registers weer open zouden kunnen.
Brussel zei dinsdag "significante vooruitgang" te boeken. Maar geen enkel register is tot nu toe heropend. Volgens de laatste berichten van de Europese Commissie hebben lidstaten maandag overeenstemming bereikt over het hoe en wat van deze minimum eisen. De Europese Commissie heeft alle lidstaten opgedragen een rapport te overhandigen waaruit blijkt dat de maatregelen genomen zijn.
Hoeveel rapporten reeds binnen zijn, en hoe daarna de procedure van heropening plaats gaat vinden blijft onduidelijk. Deze vrijdag bleek niemand bij de Europese Commissie bereikbaar voor commentaar.
De Nederlandse Emissieautoriteit (Nea) zegt het rapport te hebben aangeleverd, vertelde de beheerder van het Nederlandse register aan het Scandinavische nieuwsbureau Montel. Er zouden in Nederland geen veiligheidsrisico's bestaan.
De gestolen rechten ondermijnen het vertrouwen in het emissiehandelssysteem, laat Nea weten. Een van de moeilijkheden zou zijn dat in verschillende landen verschillende juridische regimes van toepassing zijn. Daar moet een oplossing voor komen, maar hoe die oplossing eruit komt te zien is onduidelijk en onderwerp van internationaal overleg. Wanneer witte rook verwacht wordt is in nevelen gehuld.
Tot die witte rook verschijnt is handelen eigenlijk onmogelijk. Er is donderdag weliswaar een stap gemaakt, nadat bekend werd welke serienummers de gestolen rechten in Tsjechië hebben. Het gaat om 475.000 rechten die zijn gestolen van Blackstone Global Ventures en 700.000 rechten van het bedrijf CEZ. Bovendien zijn 1 mln emissierechten uit het Roemeense register gestolen van het bedrijf Holcim. Holcim heeft daarvan ook de serienummers gepubliceerd.
Het is de vraag of daarmee alle gestolen rechten zijn geïdentificeerd. Het gestolen aantal rechten uit Tsjechië en Roemenië telt op tot 2,3 mln, terwijl het getal dat bij handelaren rondzingt 3,2 mln is. Het maakt dan eigenlijk niet uit of dat waar is, zolang niet zeker is dat het niet waar is. Een bedrijf durft zijn vingers waarschijnlijk niet te branden aan handel.
Het gevaar dat een bedrijf namelijk loopt is dat het zich schuldig maakt aan heling. Verkopen van emissierechten maar ook het inleveren ervan ter afdekking van uitstoot zou in dat geval een strafbaar feit kunnen zijn. De Nederlandse Emissieautoriteit onderzoekt nog of dit inderdaad zo is. "Zodra er meer duidelijkheid is over dit onderwerp zullen wij hierover communiceren." Daar moet de CO2-markt het mee doen.