Olie verliest momentum nu oplossing Libië nadert. Metalen dalen door vraaguitval Japan

De rally op de grondstoffenmarkten stokt. Na prijsexplosies tot 70% in de eerste maanden van dit jaar zijn de koersen van onder meer tarwe, suiker en palmolie fors gedaald. Ook voor ruwe olie, koper en katoen neemt het momentum af.

De oorzaken voor het afvlakken van de koersen verschillen per grondstof. Zo wordt de koperrally gesmoord door vraaguitval in Japan, als gevolg van de aardbeving en tsunami. Ook krimpen de kopervoorraden van de Chinese industrie minder snel dan verwacht.

Voor de oliemarkt is vooral de situatie in Libië van belang. Nu een oplossing van het conflict tussen Khaddafi en de opstandelingen dichterbij komt, is de olieprijs deze week fors gezakt. Een vat Brent kostte woensdagmiddag ruim $ 121, na een piek van $ 126,65 vorige week.

Sinds het uitbreken van de onlusten in de Arabische wereld is een vat Brent zo'n 30% duurder geworden. Dat lokte speculaties over verdere stijgingen uit. Maar het sentiment keert: uit de koersen van olieopties blijkt dat beleggers de kans op een stijging of daling van de olieprijs bijna even groot achten.

De stokkende grondstoffenhausse lijkt moeilijk te verenigen met de vaststelling van het IMF dat het economisch herstel in de wereld aan kracht wint. Maar de prijzen worden dan ook vooral gedrukt door seizoensgebonden of unieke gebeurtenissen, zoals de ramp in Japan.

Toch wijzen ook steeds meer marktkenners erop dat dure grondstoffen de economische groei afremmen en tot vraaguitval leiden. Zo waarschuwde het Internationaal Energie Agentschap deze week dat de vraag naar olie minder snel groeit nu de brandstof zo prijzig is.

Desondanks blijft de prijsverwachting voor veel ruwe materialen op de langere termijn opwaarts. Dat geldt vooral voor basismetalen als koper en nikkel die veelgevraagd zijn in opkomende landen. Maar het gaat allemaal langzamer dan eerder dit jaar werd verwacht. De Amerikaanse grootbank Goldman Sachs verlaagde daarom deze week zijn koperprijsverwachting voor dit jaar, maar verhoogde die voor 2012.

Vanwege het afzwakken van de rally stapte Goldman Sachs deze week uit ruwe olie, koper, katoen en platina. Sinds december 2010 had de bank dat grondstoffenmandje als beleggingstip gegeven. Nu constateert Goldman echter dat het koersrisico 'symmetrischer' is geworden, oftewel de kans op een correctie is gegroeid terwijl de kans op verdere stijgingen op de korte termijn is afgenomen.

Wat olie betreft houdt Goldman rekening met een forse correctie richting $ 105 per vat. Analisten van Barclays Capital twijfelen aan die visie. 'Het is voorbarig om te zeggen dat de mogelijke risico's voor een prijsdaling de komende weken de markt zullen bepalen', schrijft de Britse bank in een notitie voor beleggers.

Ook Bank of America Merrill Lynch acht de kans op een correctie klein, al is de bank 'bezorgd over de negatieve implicaties van dure olie op de wereldeconomie'.

Prijsdruk

Oorzaken:

De sojaprijs zakt door goede oogst in Zuid-Amerika

Suikerproductie wereldwijd groeit, wat de prijzen drukt

De ramp in Japan verstoort de autoproductie en dus de vraag naar platina

In een raffinaderij van het Russische Norilsk Nickel wordt koper gewonnen uit erts.