Oplaaiende zorgen over de Europese schuldencrisis hebben de AEX maandag fors in het rood geduwd. Beleggers vrezen in toenemende mate dat de crisis overslaat naar eurolanden zoals Spanje en Italië. In combinatie met toenemende zorgen over vertraging van de Chinese en westerse economieën veroorzaakte dat een wereldwijde verkoopgolf op de aandelenmarkten.
De AEX leverde 1,7% in en sloot op 342,46 punten, het laagste niveau van dit jaar. De Midkap zakte met 2,3% naar 624,53 punten.
Vooral de verkiezingsuitslag in Spanje van afgelopen weekend baart beleggers zorgen. Daar leed de regerende socialistische partij een gevoelig verlies bij regionale verkiezingen. De vrees is nu dat de bezuinigingen die de Spaanse regering heeft aangekondigd, zullen worden afgezwakt.
Ook de zorgen over Italië laaiden weer op, omdat kredietbeoordelaar Standard & Poor's zijn verwachting over de kredietwaardigheid van Italië heeft verlaagd. S&P acht de kans één op drie dat het kredietwaardigheidsoordeel over Italië de komende twee jaar naar beneden wordt bijgesteld.
De Europese financiële sector heeft grote belangen in Spanje en Italië. Banken en verzekeraars behoorden daarom tot de slechtst presterende fondsen. Op het Damrak leverde verzekeraar Aegon 3,3% in en zakte bank-verzekeraar ING 2,2%.
'De markt vreest dat er extra landen moeten worden toegevoegd aan het rijtje probleemlanden waar Griekenland en Ierland al op staan', zegt handelaar Frank Bonsee van RBS. 'De beurzen waren al een tijdje aan het zakken. Maar met het nieuws over Spanje en Italië hangt er een extra donkere wolk boven de effectenwereld.'
Een heel andere wolk speelde het aandeel Air France-KLM parten. Het aandeel dook 4,5% in de min, omdat er een aswolk van IJsland richting West-Europa drijft. Dit weekend barstte op IJsland opnieuw een vulkaan uit, waardoor het vliegverkeer wordt gehinderd. Een jaar geleden was het Europese luchtvaartverkeer wekenlang ontregeld als gevolg van een uitbarsting van een andere vulkaan op IJsland. Vorige week was Air France-KLM juist nog geliefd door goede jaarcijfers.
Ondanks de forse koersdalingen van sommige aandelen was er volgens Bonsee geen sprake van paniek. 'Het was een rustige dag, verklaart hij. 'Maar in zo'n dunne markt is er weinig nodig om een grote koersbeweging te veroorzaken. De meeste beleggers wachten eerst eens af wat er dit weekend uit de bijeenkomst van de G8 rolt.'
Naast de eurocrisis groeide ook de onzekerheid over de economische groei. Na tegenvallende Amerikaanse macrocijfers vorige week volgden nu teleurstellende cijfers uit China en Europa. Die leidden tot een verdere daling van groeigerelateerde grondstoffen als olie en koper.
Op het Damrak vertaalde zich dat in lagere koersen voor oliegerelateerde aandelen. SBM Offshore, dat drijvende productieplatforms levert aan de olie- en gasindustrie daalde met 4,3%. Bodemonderzoeker Fugro leverde 3,2% in en oliemaatschappij Shell zakte 1,9%. Bonsee: 'De AEX beweegt al een tijdje sterk mee met de grondstoffenmarkten. Nu daar de klad in zit, merk je dat op het Damrak.'