Functionarissen van de Europese Commissie hebben dinsdag op grote schaal invallen gedaan in de gassector in Oost-Europa. Kantoren van onder meer de Russische gasproducent Gazprom en de Duitse energiebedrijven RWE en EON waren het doelwit.

Brussel vermoedt dat de bedrijven zich schuldig hebben gemaakt aan marktmisbruik of denkt dat ze informatie hebben waaruit blijkt dat andere bedrijven zich hieraan schuldig maken. Gedacht wordt aan het onderling verdelen van gasafzetmarkten, het blokkeren van nieuwe toetreders, het beperken van toegang tot de distributienetwerken voor gas en het afknijpen van afnemers.

'Het onderzoek bevindt zich nog in de beginfase', zei een woordvoerder van de Commissie dinsdagavond in een reactie. In het persbericht dat eerder op de dag naar buiten kwam, stonden geen namen van bedrijven of landen vermeld. In de loop van de avond bevestigde een aantal bedrijven zelf dat er bij hen invallen hebben plaatsgevonden, onder meer in Polen, Duitsland en Tsjechië. Voor zover bekend zijn geen Nederlandse bedrijven verdacht in het onderzoek.

Het onderzoek van de Europese Commissie naar marktmisbruik in de Oost-Europese gassector richt zich op het gasaanbod hoog in de leveringsketen. Er wordt gekeken naar eenzijdig machtsmisbruik en afspraken tussen marktpartijen die een goede werking van de gasmarkt verstoren.

Een groot deel van het gas in Oost-Europa komt uit Rusland. Gazprom, 's werelds grootste gasproducent, is de enige exporteur van Russisch gas. Het bedrijf levert ongeveer een kwart van al het gas dat Europa verbruikt.

Gazprom is bezig zijn greep op de Europese markt te verstevigen door onder meer de aanleg van twee lange pijpleidingen: North en South Stream. North Stream wordt nog dit jaar in gebruik genomen. Ook is Gazprom in Duitsland bezig een joint venture op te richten met de Duitse energiemaatschappij RWE. Het doel is samen gas- en kolencentrales uit te baten in Duitsland. Daarmee willen de bedrijven inspringen op het gat in de energievoorziening dat in Duitsland valt als de komende tien jaar alle kerncentrales dicht gaan.